Lấy cao răng xong bị tụt lợi có sao không? Nguyên nhân và cách xử lý

Sau khi lấy cao răng, một số người nhận thấy răng trông dài hơn, kẽ răng rộng hơn hoặc chân răng lộ rõ. Hiện tượng này dễ khiến người bệnh cho rằng thủ thuật lấy cao răng đã làm nướu bị tụt.

Trên thực tế, lấy cao răng đúng kỹ thuật thường không phải nguyên nhân trực tiếp gây tụt lợi. Sự thay đổi nhìn thấy sau điều trị thường liên quan đến việc cao răng đã được loại bỏ, nướu viêm giảm sưng hoặc tổn thương nha chu có từ trước bắt đầu lộ rõ.

Tuy nhiên, nếu nướu đau nhiều, chảy máu kéo dài hoặc đường viền nướu tiếp tục thay đổi, bạn cần được bác sĩ kiểm tra để xác định nguyên nhân. Bài viết dưới đây của Smile Hub sẽ giúp bạn phân biệt phản ứng bình thường sau lấy cao răng với tình trạng tụt lợi cần điều trị.

Lấy cao răng xong bị tụt lợi có đúng không?

Lấy cao răng đúng chỉ định và đúng kỹ thuật không làm nướu khỏe mạnh tự nhiên tụt xuống. Mục tiêu của thủ thuật là loại bỏ mảng bám và cao răng—những yếu tố góp phần gây viêm nướu và bệnh nha chu.

Cảm giác “tụt lợi” sau khi lấy cao răng thường xuất phát từ ba thay đổi:

• Lớp cao răng dày quanh cổ răng đã được loại bỏ.
• Nướu đang sưng viêm giảm kích thước sau khi được làm sạch.
• Phần chân răng hoặc khoảng mất mô nướu có từ trước trở nên dễ nhìn thấy hơn.

Nếu viêm nha chu đã làm mất mô nâng đỡ, lấy cao răng không tạo ra tổn thương này. Việc làm sạch chỉ khiến hiện trạng trở nên rõ hơn sau khi lớp cao răng và tình trạng sưng nướu giảm xuống.

Theo CDC, viêm nha chu có thể phá hủy nướu và xương nâng đỡ răng. Làm sạch chuyên môn là một phần của quá trình kiểm soát bệnh, không phải nguyên nhân chính gây mất xương. Tham khảo thông tin về bệnh nha chu.

Vì sao răng trông dài hơn sau khi lấy cao răng?

Cao răng từng che phủ một phần cổ răng

Cao răng có thể bám thành khối quanh cổ răng hoặc phía dưới đường viền nướu. Khi lớp cặn này được loại bỏ, phần răng vốn bị che khuất sẽ lộ ra.

Người bệnh có thể cảm thấy răng dài hơn nhưng kích thước thật của răng không thay đổi.

Nướu hết sưng sau khi được làm sạch

Nướu bị viêm thường đỏ, phù nề và phồng lên. Sau khi mảng bám và cao răng được loại bỏ, tình trạng viêm có thể giảm, khiến nướu trở nên săn hơn và đường viền nướu thay đổi.

Đây có thể là dấu hiệu mô nướu đang đáp ứng với điều trị, không nhất thiết là tụt lợi mới phát sinh.

Bệnh nha chu đã tồn tại từ trước

Viêm nha chu có thể gây mất bám dính và tiêu xương quanh răng. Khi nướu bớt sưng, phần chân răng và kẽ răng do mất mô nâng đỡ có thể trở nên rõ hơn.

Trong trường hợp này, người bệnh cần tiếp tục điều trị và duy trì nha chu, thay vì ngừng làm sạch vì sợ nướu tụt thêm.

Xuất hiện “tam giác đen” giữa các răng

Sau khi cao răng được loại bỏ và nướu giảm viêm, khoảng trống hình tam giác giữa hai răng có thể lộ ra. Tình trạng này thường liên quan đến:

• Mất gai nướu.
• Tiêu xương kẽ răng.
• Hình dáng thân răng.
• Vị trí và độ nghiêng của răng.
• Khoảng tiếp xúc giữa hai răng.

Tam giác đen không phải lúc nào cũng có thể khép lại chỉ nhờ nướu tự phục hồi.

Tụt lợi là gì?

Tụt lợi, còn gọi là tụt nướu, là tình trạng đường viền nướu dịch chuyển về phía chân răng, làm lộ một phần bề mặt chân răng.

Các dấu hiệu có thể gồm:

• Răng trông dài hơn trước.
• Xuất hiện rãnh hoặc khuyết gần đường viền nướu.
• Chân răng có màu vàng hơn men răng.
• Ê buốt khi ăn nóng, lạnh, ngọt hoặc chua.
• Dễ mắc thức ăn tại kẽ răng.
• Nướu mỏng hoặc không cân đối.
• Mất gai nướu giữa hai răng.

Tụt lợi không phải lúc nào cũng gây đau. Một số người chỉ phát hiện khi soi gương hoặc trong lần khám nha khoa.

Vì sao một số người thấy tụt lợi sau khi lấy cao răng?

1. Nướu đã viêm trước điều trị

Nướu viêm có thể sưng và che lấp phần chân răng. Sau khi làm sạch, nướu bớt phù nề và trở về kích thước gần với thực tế hơn.

Sự thay đổi này có thể xảy ra trong quá trình lành thương bình thường.

2. Cao răng tích tụ lâu ngày

Cao răng dày có thể che mất vùng tụt lợi hoặc khoảng trống giữa răng. Khi loại bỏ cặn bám, tổn thương có từ trước mới được nhìn thấy rõ.

Không nên giữ lại cao răng vì lo ngại khoảng trống xuất hiện. Cao răng tiếp tục tồn tại có thể duy trì tình trạng viêm và làm bệnh nha chu tiến triển.

3. Viêm nha chu gây mất mô nâng đỡ

Nếu vi khuẩn và cao răng đã lan xuống dưới nướu, mô liên kết và xương quanh răng có thể bị phá hủy. Sau điều trị, nướu giảm viêm nhưng lượng mô nâng đỡ đã mất không tự tái tạo hoàn toàn.

Những trường hợp này cần được đánh giá túi nha chu, mức mất bám dính, độ lung lay và tình trạng xương.

4. Chải răng sai cách

Chải ngang với lực mạnh, sử dụng bàn chải quá cứng hoặc tập trung nhiều lần tại cổ răng có thể làm tổn thương nướu và bề mặt chân răng.

Sau khi lấy cao răng, chân răng có thể nhạy cảm hơn nên tác động của việc chải mạnh càng dễ gây khó chịu.

5. Dùng tăm hoặc vật sắc nhọn

Dùng tăm quá mạnh, dụng cụ kim loại hoặc vật nhọn để làm sạch kẽ có thể gây chấn thương gai nướu. Bàn chải kẽ và chỉ nha khoa cần được lựa chọn đúng kích thước và sử dụng đúng kỹ thuật.

6. Mô nướu mỏng

Người có kiểu hình nướu mỏng dễ xuất hiện tụt nướu hơn khi có viêm, sang chấn chải răng hoặc răng nằm lệch khỏi cung xương.

Đây là đặc điểm giải phẫu, không thể nhận biết chính xác chỉ qua cảm giác sau khi lấy cao răng.

7. Răng mọc lệch hoặc sai vị trí

Răng chìa ra ngoài cung hàm, xoay lệch hoặc chen chúc có thể có lớp xương và nướu phía ngoài mỏng. Tình trạng này làm tăng nguy cơ tụt lợi, đặc biệt khi vệ sinh sai cách.

8. Khí cụ và phục hình chưa phù hợp

Mắc cài, mão răng, cầu răng hoặc phục hình có đường viền không thuận lợi có thể giữ mảng bám và gây viêm nướu. Bác sĩ cần đánh giá các yếu tố này nếu tụt lợi tập trung ở một vài vị trí.

9. Kỹ thuật làm sạch không phù hợp

Thao tác thiếu kiểm soát có thể gây trầy hoặc rách mô mềm. Tuy nhiên, không nên mặc định mọi trường hợp lộ chân răng sau điều trị đều do bác sĩ lấy cao răng quá mạnh.

Cần thăm khám, so sánh hình ảnh trước và sau, đồng thời đánh giá tình trạng nha chu để xác định nguyên nhân.

Lấy cao răng có làm nướu tách khỏi chân răng không?

Trong điều trị nha chu, dụng cụ có thể được đưa xuống dưới nướu để loại bỏ cao răng bám trên chân răng. Sau làm sạch sâu, nướu có thể nhạy cảm, chảy máu nhẹ hoặc thay đổi hình dạng khi viêm giảm.

Thủ thuật đúng kỹ thuật không nhằm tách nướu khỏi răng. Nếu xuất hiện vết rách, đau tăng dần hoặc chảy máu khó kiểm soát, người bệnh cần quay lại nha khoa để kiểm tra.

Lấy cao răng có gây tiêu xương không?

Lấy cao răng thông thường không phải nguyên nhân gây tiêu xương ổ răng. Tiêu xương quanh răng thường liên quan đến bệnh nha chu, nhiễm trùng và các yếu tố nguy cơ như hút thuốc hoặc tiểu đường không được kiểm soát.

Ở người bị viêm nha chu, việc làm sạch dưới nướu là một phần quan trọng để kiểm soát vi khuẩn và làm chậm tiến triển của bệnh.

Nếu phim chụp sau điều trị cho thấy tiêu xương, cần xác định tình trạng này đã tồn tại từ trước hay đang tiếp tục tiến triển. Không nên quy kết chỉ dựa trên thời điểm phát hiện.

Sau khi lấy cao răng, nướu có mọc lại không?

Điều này phụ thuộc vào loại tổn thương.

Nếu nướu chỉ sưng viêm và chưa mất bám dính, mô có thể săn chắc và ổn định hơn sau khi kiểm soát mảng bám. Tuy nhiên, nướu đã tụt và chân răng đã lộ thường không tự mọc lại hoàn toàn.

Kem đánh răng, nước súc miệng hoặc gel bôi không thể tái tạo một cách đáng tin cậy phần nướu và xương đã mất. Các sản phẩm này chỉ có thể hỗ trợ kiểm soát viêm hoặc giảm triệu chứng trong những trường hợp phù hợp.

Cách xử lý khi thấy tụt lợi sau lấy cao răng

Bước 1: Theo dõi trong thời gian đầu

Nếu chỉ thấy răng dài hơn hoặc kẽ răng rõ hơn nhưng không đau nhiều, không sưng và không chảy máu kéo dài, bạn có thể theo dõi theo lịch hẹn của bác sĩ.

Trong những ngày đầu, nên vệ sinh nhẹ nhàng và tránh kích thích vùng nướu đang nhạy cảm.

Bước 2: Tái khám để xác định nguyên nhân

Bác sĩ có thể kiểm tra:

• Đường viền nướu.
• Mức độ lộ chân răng.
• Độ sâu túi nha chu.
• Mức mất bám dính.
• Chảy máu khi thăm khám.
• Độ lung lay của răng.
• Khớp cắn.
• Kỹ thuật chải răng.
• Tình trạng xương trên phim chụp khi cần.

Việc điều trị chỉ hiệu quả khi nguyên nhân được xác định đúng.

Bước 3: Kiểm soát viêm nướu và viêm nha chu

Nếu còn mảng bám hoặc cao răng dưới nướu, người bệnh có thể cần:

• Hướng dẫn vệ sinh răng miệng.
• Làm sạch bổ sung.
• Cạo vôi và xử lý bề mặt chân răng.
• Điều trị nha chu theo giai đoạn.
• Tái đánh giá sau lành thương.
• Duy trì nha chu định kỳ.

Không nên phẫu thuật che chân răng khi tình trạng viêm và vệ sinh chưa được kiểm soát.

Bước 4: Điều chỉnh cách chải răng

Bạn nên:

• Sử dụng bàn chải lông mềm.
• Chải với lực vừa phải.
• Làm sạch sát viền nướu nhẹ nhàng.
• Không chà ngang mạnh tại cổ răng.
• Thay bàn chải khi lông bị tòe.
• Hỏi bác sĩ về bàn chải điện có cảm biến lực nếu thường xuyên chải quá mạnh.

Không cần chỉ chải theo chiều dọc trong mọi trường hợp; kỹ thuật phù hợp nên được hướng dẫn trực tiếp dựa trên tình trạng răng và nướu.

Bước 5: Kiểm soát ê buốt

Nếu chân răng nhạy cảm, bác sĩ có thể đề nghị:

• Kem đánh răng giảm ê buốt.
• Sản phẩm fluoride phù hợp.
• Vật liệu che phủ vùng mòn cổ răng.
• Điều chỉnh những điểm cắn gây quá tải.
• Điều trị tủy trong trường hợp rất hiếm và có chỉ định riêng.

Sau làm sạch sâu, ê buốt với nóng hoặc lạnh có thể xuất hiện tạm thời. Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust cũng lưu ý rằng răng có thể nhạy cảm sau cạo vôi sâu và triệu chứng thường mang tính tạm thời.

Bước 6: Cân nhắc phục hồi vùng tụt lợi

Tùy tình trạng, bác sĩ có thể cân nhắc:

• Theo dõi và duy trì vệ sinh.
• Trám che vùng cổ răng bị mòn.
• Điều chỉnh hình thể phục hình.
• Điều trị chỉnh nha nếu vị trí răng là yếu tố góp phần.
• Phẫu thuật che phủ chân răng.
• Ghép mô liên kết hoặc phương pháp nha chu khác.

Không phải mọi trường hợp tụt lợi đều cần ghép nướu.

Khi nào cần ghép nướu?

Phẫu thuật nha chu có thể được cân nhắc khi:

• Tụt lợi tiếp tục tiến triển.
• Chân răng lộ nhiều.
• Ê buốt ảnh hưởng sinh hoạt.
• Khó duy trì vệ sinh.
• Mô nướu quá mỏng.
• Có yêu cầu thẩm mỹ phù hợp.
• Cần tăng độ dày mô quanh răng hoặc Implant.

Trong một số kỹ thuật, mô được lấy từ vùng vòm miệng hoặc sử dụng vật liệu thay thế để tăng độ dày và che phủ vùng chân răng.

Kết quả phụ thuộc vào vị trí tụt lợi, mức xương kẽ, hình thể răng, thói quen vệ sinh và khả năng lành thương. Phẫu thuật không bảo đảm che phủ hoàn toàn chân răng trong mọi trường hợp.

Chăm sóc răng miệng sau khi lấy cao răng

Những việc nên làm

• Chải răng hai lần mỗi ngày bằng kem chứa fluoride.
• Sử dụng bàn chải lông mềm.
• Làm sạch kẽ răng bằng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ phù hợp.
• Dùng kem giảm ê buốt nếu được hướng dẫn.
• Ăn thức ăn mềm nếu nướu đang nhạy cảm.
• Tái khám theo lịch.
• Không hút thuốc.

Những việc nên hạn chế

• Chải răng quá mạnh.
• Dùng tăm hoặc vật nhọn chọc vào kẽ.
• Cắn thức ăn quá cứng khi nướu còn đau.
• Sử dụng nước súc miệng sát khuẩn kéo dài khi chưa có chỉ định.
• Tự dùng thuốc bôi với mục tiêu “làm nướu mọc lại”.
• Tự lấy cao răng tại nhà.

Dấu hiệu cần đến nha khoa sớm

Bạn nên đặt lịch kiểm tra nếu xuất hiện:

• Nướu tiếp tục tụt rõ theo thời gian.
• Ê buốt kéo dài hoặc tăng dần.
• Chảy máu nhiều hoặc quá 24 giờ.
• Nướu sưng, đau hoặc có mủ.
• Hơi thở có mùi bất thường.
• Răng lung lay.
• Đau khi cắn hoặc nhai.
• Chân răng lộ kèm khuyết sâu.
• Khoảng trống giữa răng tăng nhanh.

Nếu sưng lan rộng, sốt, khó nuốt hoặc khó thở, người bệnh cần được đánh giá khẩn cấp.

Cách hạn chế nguy cơ tụt lợi

Bạn có thể bảo vệ mô nướu bằng cách:

• Kiểm soát mảng bám hằng ngày.
• Khám nha khoa định kỳ theo nguy cơ cá nhân.
• Điều trị sớm viêm nướu và viêm nha chu.
• Không hút thuốc.
• Kiểm soát đường huyết nếu mắc tiểu đường.
• Điều chỉnh kỹ thuật chải răng.
• Không tự dùng dụng cụ cạo cao răng.
• Đeo máng bảo vệ nếu có nghiến răng và được bác sĩ chỉ định.
• Theo dõi nướu khi niềng răng hoặc có nhiều phục hình.

Câu hỏi thường gặp

Lấy cao răng xong thấy kẽ răng rộng có bình thường không?

Có thể. Khoảng trống trước đó có thể bị cao răng hoặc nướu sưng che lấp. Nếu kẽ răng rộng kèm răng lung lay hoặc chảy máu kéo dài, bạn nên kiểm tra nha chu.

Nướu co lại sau lấy cao răng trong bao lâu?

Mô nướu có thể thay đổi trong những ngày hoặc tuần đầu khi tình trạng viêm giảm. Thời gian cụ thể phụ thuộc vào mức độ bệnh và phương pháp điều trị.

Có nên ngừng lấy cao răng vì sợ tụt lợi không?

Không nên tự ý trì hoãn khi đã có chỉ định. Cao răng và viêm nha chu không được kiểm soát có thể tiếp tục làm tổn thương mô nâng đỡ răng.

Thuốc bôi có làm nướu tụt mọc lại không?

Không có loại gel bôi thông thường nào có thể phục hồi hoàn toàn mô nướu đã mất. Thuốc chỉ nên được dùng để kiểm soát triệu chứng hoặc viêm khi có chỉ định.

Tụt lợi có chữa khỏi hoàn toàn không?

Khả năng điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương. Một số trường hợp có thể ổn định bằng vệ sinh và kiểm soát nha chu; một số trường hợp cần phục hồi hoặc phẫu thuật che phủ chân răng.

Lấy cao răng có làm răng yếu đi không?

Không. Cao răng không phải cấu trúc nâng đỡ răng. Nếu răng lung lay sau khi làm sạch, nguyên nhân có thể là bệnh nha chu và mất xương đã tồn tại trước đó.

Kiểm tra tụt lợi sau lấy cao răng tại Smile Hub

Tại Smile Hub, tình trạng răng trông dài hoặc kẽ răng rộng sau lấy cao răng cần được đánh giá dựa trên sức khỏe nướu trước điều trị, mức độ cao răng và dấu hiệu bệnh nha chu.

Qua thăm khám, bác sĩ sẽ xác định:

• Đây là phản ứng lành thương hay tụt lợi thực sự.
• Có viêm nha chu hoặc mất xương hay không.
• Răng có bị quá tải khớp cắn không.
• Kỹ thuật vệ sinh tại nhà đã phù hợp chưa.
• Có cần điều trị giảm ê buốt, nha chu hoặc che phủ chân răng không.

Nếu nhận thấy đường viền nướu thay đổi sau khi lấy cao răng, bạn không nên hoảng sợ hoặc tự sử dụng thuốc. Hãy đặt lịch kiểm tra tại Smile Hub để được xác định nguyên nhân và lựa chọn phương án phù hợp.